وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنفِرُوا كَافَّةً فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَائِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ [التوبة : 122]
منهج درسی رشته ی دعوت و اصول دین
تاریخ درج : ۱۳۹۱/۱۱/۰۲ - ۲۰:۰۷                          تاریخ بروز رسانی : ۱۳۹۳/۰۹/۰۹ - ۱۳:۲۸

درس‌های تخصصی رشته‌ی دعوت و اصول دین:

1- تفسیر 12 ساعت.

2- علوم قرآن 2 ساعت.

3- عقیده 8 ساعت .

4- تاریخ دعوت 1 ساعت.

5- تاریخ معاصر2 ساعت.

6- تاریخ ادیان و فرق 2 ساعت.

7- تاریخ سیاسی و اجتماعی اسلام 12 ساعت.

8- اصول و روش دعوت 4 ساعت.

9- نحو و صرف 12 ساعت.

10- بلاغت 4 ساعت.

11- بررسی متونی از تورات و انجیل 1 ساعت.

12- فقه الدعوة 4 ساعت.

درس‌های غیر تخصصی رشته‌ی دعوت و اصول دین:

1- حفظ 4 ساعت.

2- فقه 8 ساعت.

3- ادب 2 ساعت.

4- حدیث 8 ساعت.

5- اصول فقه 7 ساعت.

6- فقه اللغه 1 ساعت.

7- علوم حدیث 2 ساعت.

8- میراث2 ساعت.

9-بحث (پایان نامه).

 

 

 



 

جدول تفصيلي: درس‌های مقرر هفتگی رشته دعوت و اصول دین:

توجه: جهت رؤیت توضیحات و روش تدریس دروس بر روی نام درس کلیک کنید.

رديف

ماده‌ی درسی

سال اول

سال دوم

سال سوم

سال چهارم

نوع درس

1

عقيده

2

2

2

2

تخصصي

2

فقه الدعوة

-

2

2

-

تخصصي

3

حفظ قرآن

1

1

1

1

غيرتخصصي

4

علوم قرآن

2

-

-

-

تخصصي

5

تفسير

3

3

3

3

تخصصي

6

علوم حديث

2

-

-

-

غيرتخصصي

7

حديث

2

2

2

3

غيرتخصصي

8

فقه

2

2

2

2

غيرتخصصي

9

اصول فقه

1

2

2

2

غيرتخصصي

10

ميراث

-

2

-

-

غيرتخصصي

11

اصول دعوت

-

-

2

2

تخصصي

12

تاريخ دعوت

-

-

1

-

تخصصي

13

تاريخ سياسي اسلام

3

3

3

3

تخصصي

14

تاریخ معاصر

2

-

-

-

تخصصي

15

اديان و فرق

-

2

-

-

تخصصي

16

متونی از تورات و انجيل

-

-

-

1

تخصصي

17

نحو وصرف

3

3

3

3

تخصصي

18

بلاغت

-

-

2

2

تخصصي

19

ادب

1

1

-

-

غيرتخصصي

20

فقه اللغة

-

-

-

1

غيرتخصصي

21

مرجع شناسی و روش تحقیق و بحث

1

-

-

-

غيرتخصصي

22

بحث

-

-

-

بحث

غيرتخصصي

  جمع 25 25 25 25  
 

 

منهج درسی و روش تدريس

تفصیل منهج درسی و روش تدریس آن:

1- عقیده:

2 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم.

الف) مقرر هر یک از کلاس‌های اول و دوم شرح عقیده‌ی طحاویة (تألیف أبوالعز حنفی).

روش تدریس: مدرس اصل عقیده را از متن طحاوی مطرح می‌کند، در حد شرح عقیده طحاوی بر آن استدلال می‌نماید و اعتراض معترضان را مطرح و به آن جواب می‌دهد. او تلاش کند هنگام تدریس چهار چوب روش سلف را در بیان اعتقادات رعایت کند.

پیشنهاد می‌شود برای تدریس این ماده، مدرسی انتخاب شود که گرایش سلفی داشته باشد.

ب) مقرر هر یک از کلاس‌های سوم و چهارم، شرح تفتازانی برعقاید نسفی .

روش تدریس: به روشی که قبلا گفته شد تدریس شود و چون احساس می‌شود شرح عقاید نسفی وافی به مقصود نیست از کتب کلامی دیگر که به روش خلف نوشته شده است استفاده کند، همراه مقارنه‌ی نظر سلف و خلف در موضوع مورد بحث و بیان مواضع اتفاق و افتراق، مستحسن است برای تدریس این ماده مدرسی انتخاب شود که گرایش به مذهب خلف داشته باشد.

<بازگشت به فهرست دروس>

2- فقه الدعوة:

1 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های دوم و سوم.

الف) مقرر کلاس دوم: کتاب المنطلق.

ب) مقرر کلاس سوم: کتاب العوائق.

روش تدریس:1- مدرس حتما قبل از القای درس کل موضوع را مطالعه کند تا بر جزئیات آن احاطه داشته باشد و ترکیز مدرس بر روی ادبیات و همچنین مفاهیم کتاب باشد.

2- هنگام القای درس، موضوع را با عبارت‌های کوتاه و ساده توضیح دهد و نکات مهم را گوش‌زد کند و خواندن متن کتاب را به طلاب واگذارد. اگر احساس کرد جایی از موضوع فهمش مشکل است به تبیین آن بپردازد و اگر وقت اجازه داد از بعضی طلاب بخواهد تا کتاب را روخوانی کنند و کلمات و عبارت‌های مشکل را توضیح دهند. از کل موضوعات کتاب امتحان گرفته خواهد شد، حتی اگر همه‌ی مقرر در کلاس خوانده نشود

<بازگشت به فهرست دروس>

3- حفظ قرآن کریم:

1 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم.

الف) مقرر کلاس اول: نیمه‌ی اول: جزء اول و نیمه‌ی دوم: جزء دوم.

ب) مقرر کلاس دوم: نیمه‌ی اول: جزء سوم و نیمه‌ی دوم: جزء چهارم.

ج) مقرر کلاس سوم: نیمه‌ی اول: جزء پنجم و نیمه‌ی دوم: جزء ششم.

د) مقرر کلاس چهارم: نیمه‌ی اول: جزء هفتم و نیمه‌ی دوم: جزء هشتم.

مقدار مقرر هر جلسه یک برگ از مصحف عثمان طه.

روش تحفیظ: در جلسه‌ی اول به تصحیح قرائت می‌پردازد؛ به صورتی که هر طالب چند آیه بخواند و استاد قرائت او را در لحن جلی تصحیح کند و سعی کند روی لحن خفی تذکر و توجیه و توضیح دهد و در جلسه‌ی بعد باز پس گیرد و مهارت خود را در کنترل حفظ طلاب به کار گیرد. از تمام مقرر امتحان گرفته می‌شود.

<بازگشت به فهرست دروس>

4- علوم قرآن:

2 ساعت در هفته برای کلاس اول بر اساس کتاب الاتقان سیوطی و استفاده از مباحثی در علوم قرآن صبحی صالح و مناهل العرفان زرقانی.

روش تدریس: مدرس مهم‌ترین موضوعاتی را که به عنوان مقدمه‌ی علم تفسیر کاربرد دارد، انتخاب می‌کند و در آن‌ها به تحقیق و مطالعه می‌پردازد، با مطرح کردن آن‌ها در کلاس و وادار کردن طلاب به مطالعه و تحقیق قبل از کلاس، مباحث حساسی را که منشأ کلامی دارند به بحث و مناظره می‌گذارد و شبهات مخالفین را جواب می‌گوید و در نهایت مناهج مفسرین معتبر و کتب آن‌ها را مورد ارزیابی قرارمی‌دهد.

مراجع:1- الاتقان للسیوطی. 2- البرهان للزرکشی. 3- مناهل العرفان للزرقانی. 4- مباحث فی علوم القرآن لصبحی الصالح. 5- اصول التفسیر للدهلوی. 6- مقدمه تفسیر ابن تیمیه و مقدمه‌ی سایر کتب تفسیر.

<بازگشت به فهرست دروس>

5- تفسیر:

3 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم.

الف) مقرر کلاس اول: سوره‌ی انعام.

ب) مقررکلاس دوم: ابتدا سوره‌ی انفال و سپس نیمی از سوره ی توبه (توصیه می شود مدرس به گونه ای برنامه ریزی نماید که نیمه دوم سوره توبه را نیز تدریس نماید).

ج) مقرر کلاس سوم: سوره‌ی هود و یوسف.

د) مقرر کلاس چهارم: جزء26.

روش تدریس: تقسیم بندی سوره بر اساس موضوع و درس بندی آن به گونه‌ای که سهمیه هر جلسه مشخص شود تا مقرر در نهایت به اتمام رسد.

در ابتدا توجه طلاب را به لغاتی که حدس می‌زند برای آنان مشکل باشد جلب می‌کند و تا می‌تواند از اطلاعات خود طلاب بر حل مشکل استفاده می‌کند، سپس عباراتی را که حدس می‌زند طلاب در اعراب آن دچار مشکل می‌شوند مورد توجه قرار می‌دهد، آن‌گاه سبب نزول و مناسبت آیات را بررسی می‌کند که اگر از طریق پرسش باشد بهتر است، بعد از آن نکاتی را که محور آیات هستند مورد بحث و مناقشه قرار می‌دهد و بر احکام و فلسفه‌ی تشریع آن‌ها تکیه می‌کند و شبهاتی را که امکان دارد بر آن تشریع مطرح شود مطرح می‌کند و جواب می‌دهد و یا جواب آن را از طلاب می‌خواهد. بر مباحث کلامی تأکید بیشتری شود و شبهات اعتقادی مطرح و جواب داده شود و در بخش تدبر آیات، ترکیز بر جهان بینی و خداشناسی باشد. و اگر مناسب دید طلاب را وا ‌دارد تا درباره‌ی موضوعی از موضوعات تحقیق کنند و در جلسه‌ی بعد ارائه دهند و روی تدبر آیات ترکیز کند.

مراجع: تفسیر قرطبی، فخر رازی، طبری، ابن کثیر، المنار، فی ظلال القرآن، فتح القدیر، التحریر والتنویر، مجمع البیان و... .

<بازگشت به فهرست دروس>

6- علوم حدیث:

2 ساعت در هفته برای کلاس اول.

مقرر: کتاب اختصار علوم الحدیث ابن کثیر.

روش تدریس: موضوعاتی تدریس شود که در ارزشیابی و تخریج حدیث مؤثر است، با استفاده از شرح شیخ احمد شاکر و مراجعه به تدریب الراوی سیوطی و مناقشه و مناظره‌ی کوتاه در مباحث قبول و رد احادیث.

مراجع: 1- تدریب الراوی للنووی. 2- التقیید والایضاح للعراقی3- علوم الحدیث لصبحی الصالح.

<بازگشت به فهرست دروس>

7- حدیث:

2 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و 3 ساعت برای کلاس چهارم، بر اساس کتاب بلوغ المرام.

الف) مقرر کلاس اول: از اول کتاب تا اول کتاب صلاة الجماعة والامامة.

ب) مقرر کلاس دوم: از اول کتاب صلاة الجماعة والامامة تا اول کتاب البیوع.

ج) مقرر کلاس سوم: از اول کتاب البیوع تا اول کتاب الجنایات.

د) مقرر کلاس چهارم: از اول کتاب الجنایات تا آخر کتاب.

روش تدریس:

1- جمع بندی احادیثی که روی یک بحث از موضوع وارد شده‌اند تا از تکرار و پراکندگی جلوگیری شود.

2- حل مشکلات لفظی احادیث.

3- طرح مسأله‌ی محور.

4- ذکر اقوال فقهای مذاهب اربعه و قول راجح را با ذکر دلیل بیان کند.

5- اشاره به صحت و سقم احادیث مورد نظر.

6- تجزیه و تحلیل احکام مستنبطه از احادیث و اشاره به فوایدی از احادیث.

مراجع: کتب مفصل مذاهب فقهی از قبیل فتح القدیر و بدائع الصنائع در مذهب حنفی، المدونة الکبری و شروح مختصر خلیل در مذهب مالکی، مجموع و الحاوی الکبیر در مذهب شافعی، المغنی و الانصاف در مذهب حنبلی، المحلی در فقه ظاهری، وسائل الشیعة در مذهب امامی اثنا عشری، فتح الباری و نیل الاوطار و سبل السلام.

<بازگشت به فهرست دروس>

8- فقه:

2 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، سوم و چهارم و 3 ساعت برای کلاس دوم بر اساس کتاب منهاج الطالبین للنووی.

الف) مقرر کلاس اول، از اول کتاب تا آخر حج.

ب) مقرر کلاس دوم، از اول بیع تا اول نکاح.

ج) مقرر کلاس سوم، از اول نکاح تا اول جنایات با حذف فرائض (چون که فرائض جداگانه تدریس می‌شود).

د) مقرر کلاس چهارم: از اول جنایات تا آخر کتاب.

روش تدریس: 1- تعریف عنوان لغتاً و شرعاً و دلیل مشروعیت از کتاب، سنت، اجماع و قیاس و حکمت مشروعیت با بیان ضرورت یا نیاز به مشروعیت آن یا تسهیلی که در جامعه به علت مشروعیت آن حاصل می‌شود و اشاره به مصلحتی که ایجاد می‌کند و یا مضرتی که دفع می‌کند.

2- توجه به مسائل اصولی هر باب، جدا سازی موارد مورد اتفاق و اختلاف، استدلال بر موارد مورد اتفاق.

3- مسائل فرعی را به خود طلاب واگذارد تا به تجزیه و تحلیل بپردازند و مشکلات آنان را حل کند با این توضیح که بخشی از سؤالهای امتحانی از آن قسمت خواهد بود.

تبصره - مدرس توجه داشته باشد که از مشغول شدن به مسائلی که کاربردی در جامعه ندارد و فقط به فرض عقلی قابل طرح است پرهیز کند.

مراجع: 1- روضة الطالبین للنووی. 2- الحاوی الکبیر للماوردی. 3 - فتح العزیز فی شرح الوجیز. 4- المجموع للنووی. 5- مغنی المحتاج و دیگر شروح منهاج.

<بازگشت به فهرست دروس>

9- اصول فقه:

2 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم، بر اساس کتاب مستصفی امام غزالی.

الف) مقرر کلاس اول: از اول کتاب تا اول اجماع با حذف مقدمه و تخفیف در مسائلی از بخش سنت که در مصطلح به آن پرداخته شده است.

ب)مقرر کلاس دوم: اجماع و اصول موهومه و امر و نهی.

ج) مقرر کلاس سوم: عموم و خصوص تا اول قیاس.

د) مقرر کلاس چهارم: از اول قیاس تا آخر کتاب.

روش تدریس: مسائلی از اصول مطرح شود که محل اتفاق است یا اکثر اصولیین صحت آن را ترجیح داده‌اند و بر آن‌ها استدلال کند و نظرهای مخالف را فقط ارائه بدهد.

مراجع: 1- البرهان للامام الحرمین. 2- المعتمد لابی الحسین البصری. 3- المحصول للرازی. 4- الإحکام للآمدی. 5- الموافقات للشاطبی. 6- اصول الفقه لأبی زهره. 7- اصول الفقه لمحمد خضری بک.

<بازگشت به فهرست دروس>

10- میراث:

2 ساعت در هفته برای سال دوم.

الف) مقرر نیمه‌ی اول: از اول مباحث ارث تا آخر باب جد و اخوه.

ب) مقرر نیمه‌ی دوم: بعد از باب جد و اخوه تا آخر مباحث مربوط به ارث.

روش تدریس: 1- مقدمه‌ای مختصر مشتمل بر ضرورت تشریع میراث و بیان حقوقی که به آن تعلق می‌گیرد و حکمت مشروعیت آن و بیان اصول کلی ارث به این که بر روابط خانوادگی و تأثیرات مالی متبادل استوار است.

2- تدریس احکام ارث با برداشت مستقیم از کتاب و سنت و تحلیل هر حکم با بیان علت و حکمت آن.

3- وادار کردن طلاب به حفظ آیات مواریث در سوره‌ی نساء. از آیه 7 تا آیه 14 و آخرین آیه سوره و احادیثی که در این باب آمده است.

4- تفسیر و تدبر تفصیلی آیات مذکور.

5- مسائل مورد اختلاف را مطرح همراه با ذکر اقوال أئمه.

مراجع: 1- کتب تفسیر در مبحث آیات ارث. 2- ابواب فرائض از کتب مذکور در مراجع فقه و حدیث.3- شروح رحیبه. 4- العذب الفائض شرح عمده کل فارض و باب میراث از کتاب فقه زحیلی و المفصل للزیدان.

<بازگشت به فهرست دروس>

11- اصول دعوت:

2 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های سوم و چهارم، بر اساس کتاب اصول الدعوه دکتر زیدان.

الف) مقرر کلاس سوم از اول کتاب تا آخر المطلب الرابع «مقاصد الحکم» فی الاسلام ص 237.

ب) مقرر کلاس چهارم از المبحث السادس «النظام الاقتصادی» ص 238 تا آخر کتاب.

روش تدریس: مباحث کتاب بدون حذف، مورد تجزیه و تحلیل و مناقشه واقع گردد.

مراجع:1- دعوة الرسل الی الله، محمد احمد العدوی.

2- طرق الدعوة محمد خلیل هراس.

<بازگشت به فهرست دروس>

12- تاریخ دعوت:

1 ساعت در هفته برای کلاس سوم.

روش تدریس: مدرس نمونه‌هایی از حرکت‌های دعوی صدر اسلام تا عصر حاضر را از کتب تاریخ گزینش کند و موفقیت‌ها یا ناکامی‌های حرکت‌های دعوی را مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد، به گونه‌ای که مشعر بر اعتبار باشد.

مراجع: رجال الفکر والدعوة للندوی.

<بازگشت به فهرست دروس>

13- تاریخ سیاسی و اجتماعی اسلام:

3 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم.

الف) مقرر کلاس اول سیرت رسول الله e به طور کامل بر اساس فهرست کتاب نورالیقین شیخ خضری بک و موضوعاتی که برخوردار از بار کلامی است مورد بحث و مناقشه و مناظره واقع گردد و به شبهات مخالفین و معترضین جواب داده شود، اما اطلاع از حوادث به خود طلاب واگذار گردد.

ب) مقرر کلاس دوم: تاریخ خلفای راشدین همراه تجزیه، تحلیل، نقد و بررسی روایت‌های مختلف و ترجیح بین آن‌ها بر اساس فهرست کتاب اتمام الوفا فی سیرة الخلفا.

ج) مقرر کلاس سوم: تاریخ بنی امیه در دو عهد سفیانی و مروانی و ترکیز بر دوران عبدالله بن زبیر با بررسی اوضاع و احوال اجتماعی آن دوره، تجزیه وتحلیل روایت‌های مختلف، نقش بنی امیه در پرورش علما و دانشمندان و نقد آنان در سیاست، عدالت اجتماعی با عنایت ویژه به شخصیت عمر بن عبد العزیز.

د) مقرر کلاس چهارم: دوران خلافت بنی عباس در عصر اول تا سال 232 هجری برای نیمه‌ی اول با توضیحی که در کلاس سوم گفته شد و در نیمه‌ی دوم عصر دوم عباسی تا عصر حاضر.

مراجع:1- البدایة والنهایة لابن کثیر.2- الکامل لابن الاثیر. 3- تاریخ الطبری.             4- کتاب‌های تاريخی دکتر صلابی.

<بازگشت به فهرست دروس>

14- تاریخ معاصر:

2 ساعت در هفته برای کلاس اول.

روش تدریس: مدرس اوضاع و احوال مسلمانان را از اول قرن بیستم به بعد، تقسیم‌هایی که برآنان وارد شده است و نیز ریشه‌یابی علل آن‌ها را به اختصار مورد بحث قرار دهد و نقش مخرب مذاهب فکری، تهاجم فرهنگی و نظام‌های مخرب اجتماعی را توضیح دهد. همراه با تجزیه و تحلیل و بیان فقه حوادث و توجه دادن طلاب به علت‌های داخلی، چه از جهت ضعف اوضاع سیاسی و سیاست مداران و چه از جهت ضعف فرهنگی و اجتماعی و هم‌چنین بیان عقب ماندگی مسلمانان به علت دوری از منابع اصیل فرهنگی اسلام و بررسی راه معالجه و احیای قوت در آنان.

مراجع: 1- حاضر العالم الاسلامی د. جمیل المصری. 2- حاضر العالم الاسلامی لوثروب ستودارد الامریکی.

<بازگشت به فهرست دروس>

15- ادیان و فرق:

2 ساعت در هفته برای کلاس دوم، فهرست موضوعات براساس کتاب الادیان و الفرق شیبة الحمد.

الف) مقرر نیمه‌ی اول: ادیان زنده موجود در دنیا را اعم از (یهودیت، نصرانیت، بودایی، هندو، کنفسیوس) مورد بررسی قرار دهد، به گونه‌ای که تاریخ به وجود آمدن و سیر گسترش آن‌ها به اختصار گفته شود و مهمترین عقاید آن‌ها را بیان کند.

ب) مقرر نیمه‌ی دوم: فرقه‌های مختلف اسلامی، علل به وجود آمدن، گسترش و موقعیت جغرافیایشان را همراه با بیان مهمترین اعتقادات آنان که سبب تمایزشان با فرقه‌های دیگر می‌شود مورد بررسی قرار دهد. باید مقاله‌ی هر فرقه را با دلیل‌شان مطرح کرده و با نقد و تجزیه و تحلیل جواب داده شود.

مراجع: 1- الادیان و الفرق شیبة الحمد. 2- الملل و النحل شهرستانی. 3- الملل والنحل ابن حزم. 4- الفرق بین الفرق بغدادی یا ترجمه‌ی آن تاریخ مذاهب اسلامی دکتر جواد مشکور. 5- فرق الشیعه نوبختی. 6- مقالات الاسلامیین أبوالحسن أشعری. 7- تاریخ المذاهب الاسلامیه أبو زهره و دیگر کتب تاریخ ادیان و فرق. 8- الموسوعة الميسرة فی الأديان والمذاهب والأحزاب المعاصرة.

<بازگشت به فهرست دروس>

16- بررسی متونی از تورات و انجیل:

1 ساعت در هفته برای کلاس چهارم.

هدف از مقرر ساختن این ماده‌ی تطبیق موضوعاتی از تورات و انجیل با بیانات قرآنی در دو بخش زیر است:

الف) آنجایی که قرآن تورات و انجیل را مصدق خود و معرف رسول الله e می‌داند.

ب) آنجایی که قرآن خصوصا تحریف را به یهود نسبت می‌دهد. چه تحریف در لفظ و چه تحریف در تفسیر. هدف این بحث استقراء نیست بلکه به چند مثال اکتفا شود.

مراجع: 1- قرآن کریم.                                  2- تورات.

3- اناجیل اربعه.                                       4- انجیل برنابا.

5- کتبی که در این موضوع به رشته تحریر در آمده است، مانند ارواءالغلیل فی ما وقع من التحریف فی التورات و الانجیل للامام الحرمین، الجواب الصحیح لمن بدل دین المسیح لابن تیمیة و اظهار الحق للشیخ رحمت الله الهندی.

6- کتب مؤلفین معاصر.

<بازگشت به فهرست دروس>

17- نحو و صرف:

3 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم، که باید 2 ساعت به درس نحو و 1 ساعت به درس صرف اختصاص یابد.

الف) مقرر کلاس اول: نحو از اول الفیه تا اول باب ظن و أخواتها و صرف از اول باب تأنیث تا بیت «فعلی لوصف کقتیل و زمن« در جمع تکثیر.

ب) مقرر کلاس دوم: نحو از باب ظن و أخواتها تا اول باب اضافه و صرف از بیت «وفعل لفاعل وفاعله» در جمع تکثیر تا آخر باب تصغیر.

ج) مقرر کلاس سوم: نحو از اول باب اضافه تا اول تابع المنادا و صرف از اول نسبت تا اول تصریف.

د) مقرر کلاس چهارم: نحو از اول تابع المنادا تا آخر حکایت و صرف از اول تصریف تا آخر کتاب.

روش تدریس: مدرس از طلاب بخواهد تا ابیات الفیه را بر تابلو بنویسند، سپس آن‌ها را شرح دهد، شرح او در حدود ابن عقیل باشد و روی شواهد با اعراب تمرین کند. از طلاب بخواهد که اعراب ابیات الفیه را در منحة الجلیل بخوانند، سپس از بعضی بخواهد که ابیات الفیه را بخوانند تا مدرس تصحیح کند، از آنان بخواهد تا آن را برای باز پس دادن در جلسه‌ی آینده حفظ و آماده کنند. مراجعه به شروح الفیه مانند أوضح المسالک و أشمونی را به طلاب کلاس اول و دوم توصیه و طلاب کلاس سوم و چهارم را بدان وادار کند و حداقل در امتحان 5 نمره از 100 نمره را به این مراجعه اختصاص دهد و به طلاب ابلاغ کند.

مراجع: شروح الفیه‌ی ابن مالک.

<بازگشت به فهرست دروس>

18- بلاغت:

2 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های سوم و چهارم بر اساس کتاب جواهر البلاغة سید احمد هاشمی.

الف) مقرر کلاس سوم: باب معانی.

ب) مقرر کلاس چهارم: باب بیان و بدیع.

مراجع:1- اساس البلاغة للزمخشری.2- الایضاح للخطیب القزوینی.

<بازگشت به فهرست دروس>

19- ادب:

1 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول و دوم.

الف) مقرر کلاس اول:

1- نیمه‌ی اول: نصوصی کوتاه از ادبیات عرب انتخاب شود و بیشتر بر تصحیح ترجمه تمرکز گردد.

2- نیمه‌ی دوم: ابیاتی از اشعار جاهلی مانند معلقه‌ی امرئ القیس، طرفة بن العبد، زهیر و دیگر معلقات انتخاب شود، لغات مشکل و صرف کلمات توضیح داده شود، ابیات کاملاً اعراب گردد، مناسبت نص و وجوه بلاغی آن روشن گردد و از طلاب خواسته شود ابیات مشروحه را حفظ کنند.

ب) مقرر کلاس دوم: کل قصیده‌ی «بانت سعاد» در سطح شرح ابن هشام تدریس شده و حفظ آن از طلاب خواسته شود.

مراجع: 1- العصر الجاهلی للشوقی ضیف. 2- تاریخ اداب العرب صادق الرافعی.       3- شرح معلقات السبع الزوزنی.4- تاریخ الادب العربی احمد الزیات.

<بازگشت به فهرست دروس>

20- فقه اللغة:

1 ساعت در هفته برای کلاس چهارم.

مختصری ازمطالب کتاب فقه اللغة صبحی صالح تدریس شود.

مراجع:1- فقه اللغة للثعالبی. 2- الافصاح فی فقه اللغة عبد الفتاح الصعیدی.

<بازگشت به فهرست دروس>

21- مرجع شناسی و روش تحقیق و بحث:

1 ساعت در هفته برای کلاس اول.

<بازگشت به فهرست دروس>