وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُونَ لِيَنفِرُوا كَافَّةً فَلَوْلَا نَفَرَ مِن كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَائِفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوا فِي الدِّينِ وَلِيُنذِرُوا قَوْمَهُمْ إِذَا رَجَعُوا إِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُونَ [التوبة : 122]
منهج درسی رشته شریعت
تاریخ درج : ۱۳۹۱/۱۱/۰۲ - ۲۰:۰۰                          تاریخ بروز رسانی : ۱۳۹۳/۰۹/۰۹ - ۱۳:۲۹

درس‌های تخصصی رشته‌ی شریعت

1- فقه 14 ساعت.

2- اصول فقه 12 ساعت.

3- حدیث 12 ساعت.

4- تفسیر 12 ساعت.

5- قواعد فقه 1 ساعت.

6- میراث 4 ساعت.

7- نحو و صرف 12ساعت .

8- بلاغت 4 ساعت.

9- تاریخ تشریع 1 ساعت.

10- مقاصد شریعت 1ساعت.

 

 

درس‌های غیر تخصصی رشته‌ی شریعت

1- تاریخ معاصر 1 ساعت.

2- ادیان 1 ساعت.

3- تاریخ اسلام 7 ساعت.

4- ادب 2 ساعت.

5- عقیده 2 ساعت.

6- فقه اللغه 1 ساعت.

7- سیاست شرعی 1 ساعت.

8- حفظ قرآن 4 ساعت.

9- علوم حدیث 2 ساعت.

10- اسانید 1 ساعت.

11- فقه الدعوة 2 ساعت.

12- بحث (پایان نامه).

 

جدول تفصيلي: درس‌های مقرر هفتگی رشته‌ی شریعت:

توجه: جهت رؤیت توضیحات و روش تدریس دروس بر روی نام درس کلیک کنید.

رديف

ماده‌ی درسی

سال اول

سال دوم

سال سوم

سال چهارم

نوع درس  

1

عقيده

1

-

-

1

غيرتخصصي

2

فقه الدعوة

-

1

1

-

غيرتخصصي

3

حفظ قرآن

1

1

1

1

غيرتخصصي

4

تفسير

3

3

3

3

تخصصي

5

علوم حديث

2

-

-

-

غيرتخصصي

6

اسانيد

-

1

-

-

غيرتخصصي

7

حديث

3

3

3

3

تخصصي

8

فقه

4

4

3

3

تخصصي

9

اصول فقه

3

3

3

3

تخصصي

10

قواعد فقه

-

-

1

-

تخصصي

11

سياست شرعي

-

1

-

-

غيرتخصصي

12

ميراث

-

-

2

2

تخصصي

13

مقاصد شریعت

-

-

-

1

تخصصي

14

تاريخ تشريع

1

-

-

-

تخصصي

15

اديان و فرق

-

1

-

-

غيرتخصصي

16

تاريخ اسلام

1

2

2

2

غيرتخصصي

17

تاریخ معاصر

1

-

-

-

غيرتخصصي

18

نحو و صرف

3

3

3

3

تخصصي

19

بلاغت

-

-

2

2

تخصصي

20

فقه اللغة

-

-

-

1

غيرتخصصي

21

ادب

1

1

-

-

غيرتخصصي

22

مرجع شناسی و روش تحقیق و بحث

1

- - - غیر تخصصی

23

بحث

-

-

-

بحث

غيرتخصصي

جمع

25

24

25

25

 


 


تفصیل منهج درسی و روش تدریس آن

1- عقیده:
 

الف) 1 ساعت در هفته برای کلاس اول.

مقرر: متن عقیده‌ی‌ طحاوی.

ب) 1 ساعت در هفته برای کلاس چهارم.

مقرر: متن عقاید نسفی.

روش تدریس:

متن عقیده‌ی طحاوی با توضیح استاد و مراجعه به شرح آن (تألیف أبوالعز حنفی) در سطح طرح اصل اعتقاد و استدلال از کتاب و سنت و عقل و اشاره‌ای مختصر به تأثیر آن اصل عقیدتی در زندگی. از ورود به اختلافات کلامی - جز در موارد ضروری که احساس شدید می‌شود - خود داری گردد.

 پیشنهاد می‌شود برای تدریس این ماده، مدرسی انتخاب شود که گرایش سلفی داشته باشد.

متن عقاید نسفی به سبک بالا توضیح داده، همراه با مختصر مقارنه‌ای بین منهج سلف و خلف در اعتقادیات. مستحسن است برای تدریس این ماده مدرسی انتخاب شود که گرایش به مذهب خلف داشته باشد.

مراجع: شروح متن العقیدة الطحاویة و العقيدة النسفیة.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

2- فقه الدعوة:

الف) 1 ساعت در هفته برای کلاس دوم، مقرر: کتاب المنطلق.

ب) 1 ساعت در هفته برای کلاس سوم، مقرر: کتاب العوائق.

روش تدریس:

الف- مدرس حتما قبل از القای درس کل موضوع را مطالعه کند تا بر جزئیات آن احاطه داشته باشد و ترکیز مدرس بر روی ادبیات کتاب باشد.

ب- هنگام القای درس، موضوع را با عبارت‌های کوتاه و ساده توضیح دهد و نکات مهم را گوش‌زد کند و خواندن متن کتاب را به طلاب واگذارد. اگر احساس کرد جایی از موضوع فهمش مشکل است به تبیین آن بپردازد و اگر وقت اجازه داد از بعضی طلاب بخواهد تا کتاب را روخوانی کنند و کلمات و عبارت‌های مشکل را توضیح دهد. از کل موضوعات کتاب امتحان گرفته خواهد شد، حتی اگر همه‌ی مقرر در کلاس خوانده نشود.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

3- حفظ قرآن کریم:

1 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم.

الف) مقرر کلاس اول: نیمه‌ی اول: جزء اول و نیمه دوم: جزء دوم.

ب) مقررکلاس دوم: نیمه‌ی اول: جزء سوم و نیمه دوم: جزء چهارم.

ج) مقررکلاس سوم: نیمه‌ی اول: جزءپنجم و نیمه‌ی دوم: جزء ششم.

د) مقررکلاس چهارم: نیمه‌ی اول: جزء هفتم و نیمه‌ی دوم: جزء هشتم.

مقدار مقرر هر جلسه یک برگ از مصحف عثمان طه.

روش تحفیظ: در جلسه‌ی اول به تصحیح قرائت می‌پردازد؛ به صورتی که هر طالب چند آیه بخواند و استاد قرائت او را در لحن جلی تصحیح کند و سعی کند روی لحن خفی تذکر و توجیه و توضیح دهد و در جلسه‌ی بعد باز پس گیرد و مهارت خود را در کنترل حفظ طلاب به کار گیرد. از تمام مقرر امتحان گرفته می‌شود.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

4- تفسیر:  

3 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم.

الف) مقرر کلاس اول: سوره‌ی حجر و نحل.

ب) مقرر کلاس دوم: سوره‌ی اسراء و کهف.

ج) مقرر کلاس سوم: سوره‌ی مؤمنون و حج.

د) مقرر کلاس چهارم: سوره‌ی توبه.

روش تدریس: تقسیم بندی سوره بر اساس موضوع و درس بندی آن به گونه‌ای که سهمیه‌ی هر جلسه مشخص شود تا مقرر در نهایت به اتمام رسد.

در ابتدا توجه طلاب را به لغاتی که حدس می‌زند برای آنان مشکل باشد جلب می‌کند و تا می‌تواند از اطلاعات خود طلاب برای حل مشکل استفاده می‌کند، سپس عباراتی را که حدس می‌زند طلاب در اعراب آن دچار مشکل می‌شوند مورد توجه قرار می‌دهد، آن‌گاه سبب نزول و مناسبت آیات را بررسی می‌کند که اگر از طریق پرسش باشد بهتر است، بعد از آن نکاتی را که محور آیات هستند مورد بحث و مناقشه قرار می‌دهد و بر احکام و فلسفه‌ی تشریع آن‌ها تکیه می‌کند و شبهاتی را که امکان دارد بر آن تشریع مطرح شود مطرح می‌کند و جواب می‌دهد و یا جواب آن را از طلاب می‌خواهد. اگر مناسب دید طلاب را وا ‌دارد تا درباره‌ی موضوعی از موضوعات تحقیق کنند و در جلسه‌ی بعد ارائه دهند و روی تدبر آیات ترکیز کند.

مراجع: تفسیر قرطبی، فخر رازی، طبری، ابن کثیر، المنار، فی ظلال القرآن، فتح القدیر، التحریر والتنویر و مجمع البیان....

<بازگشت به فهرست دروس>
 

5- علوم حدیث:

2 ساعت در هفته برای کلاس اول.

مقرر: کتاب اختصار علوم الحدیث ابن کثیر.

روش تدریس: موضوعاتی تدریس شود که در ارزشیابی و تخریج حدیث مؤثر است، با استفاده از شرح شیخ احمد شاکر و مراجعه به تدریب الراوی سیوطی و مناقشه و مناظره‌ی کوتاه در مباحث قبول و رد احادیث.

مراجع: 1- تدریب الراوی للنووی. 2- التقیید والایضاح للعراقی. 3- علوم الحدیث لصبحی الصالح.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

6- آموزش اسانید:

یک ساعت در هفته برای کلاس دوم.

مقرر: آموزش موضوعاتی که در تخریج احادیث و هم‌چنین مراحل بررسی اسانید لازم است.

مقرر نیمه‌ی اول:

تبیین روش‌های تخریج حدیث و آشنایی با کتبی که در هر روش مورد استفاده قرار می‌گیرد و استفاده‌ی عملی از آن‌ها.

مقرر نیمه‌ی دوم:

الف) به بیان علم جرح و تعدیل و تراجم رجال بپردازد.

ب) آشنایی با کتب تراجم رجال و نحوه‌ی بررسی رجال سند حدیث از حیث ثقه یا ضعیف بودن آنها همراه با کار عملی در کتاب‌خانه.

روش تدریس:

1- موضوعاتی که در تخریج حدیث و حکم بر سند و متن مورد استفاده قرار می‌گیرد بیان شود. بدین گونه که مدرس مقرر را به دو بخش: 1- تخریج 2- جرح و تعدیل تقسیم کند.

2- بیان مراحل بررسی أسانید:

الف) اقدام به تخریج تراجم راویان سند از کتاب‌های تراجم می‌نماید.

ب) برای کشف متصل یا منقطع بودن سند به موارد زیر توجه خاص می‌کند:

1- میلاد و وفات راویان. 2- بیان تراجم مدلسین خصوصا معنعنین. 3- ذکر أقوال أئمه در خصوص شنیدن یا نشنیدن بعضی از راویان از بعضی دیگر.

ج) الفاظ جرح و تعدیل در هر ترجمه را ذکرکند و اگر تعارضی در بین آن‌ها وجود دارد آن را بیان نماید.

مراجع:1- الاستیعاب لابن عبدالبر. 2- أسد الغابه لابن الاثیر. 3- تذکرة الحفاظ للذهبی. 4- تقریب التهذیب لابن حجر. 5- الجرح والتعدیل لابن ابی حاتم. 6- میزان الاعتدال للذهبی.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

7- حدیث:

3 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم، بر اساس کتاب بلوغ المرام.

الف) مقرر کلاس اول: از اول کتاب تا اول کتاب صلاة الجماعة و الامامة.

ب) مقررکلاس دوم: از اول کتاب صلاة الجماعة و الامامة تا اول کتاب البیوع.

ج) مقرر کلاس سوم: از اول کتاب البیوع تا اول کتاب الجنایات.

د) مقرر کلاس چهارم: از اول کتاب الجنایات تا آخر کتاب.

روش تدریس:

1- جمع بندی احادیثی که روی یک بحث از موضوع وارد شده‌اند تا از تکرار و پراکندگی جلوگیری شود

2- حل مشکلات لفظی احادیث.

3- طرح مسأله‌ی محور.

4- ذکر اقوال فقها بر مسأله ،یعنی نقل اقوال فقهای مذاهب اربعه حتما و فقها و مذاهب دیگر مستحبا، همراه با استدلال و ترجیح بدون تعصب.

5- اشاره به صحت و سقم احادیث مورد نظر.

6- تجزیه و تحلیل احکام مستنبطه از احادیث و بیان حکمت آن‌ها و امکان تعمیم آن‌ها از طریق قیاس و بالاخره اشاره به فوایدی که از احادیث می‌توان گرفت.

7- مدرس به خاطر تقویت روحیه‌ی تحقیق در طلاب، موضوعاتی را برای تحقیق به طلاب بدهد.

مراجع: کتب مفصل مذاهب فقهی از قبیل فتح القدیر و بدائع الصنائع در مذهب حنفی، المدونة الکبری و شروح مختصر خلیل در مذهب مالکی، مجموع و الحاوی الکبیر در مذهب شافعی، المغنی والانصاف در مذهب حنبلی، المحلی در فقه ظاهری، وسائل الشیعة در مذهب امامی اثنا عشری، فتح الباری و نیل الاوطار و سبل السلام.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

8- فقه:

مجموعا 14ساعت در هفته برای کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم، بر اساس کتاب منهاج الطالبین للنووی.

الف) 4 ساعت در هفته برای کلاس اول، قسم عبادات.

ب) 4 ساعت در هفته برای کلاس دوم، قسم معاملات.

ج) 3 ساعت در هفته برای کلاس سوم، فقه اسره همراه با حذف فرائض (چون که فرائض جداگانه تدریس می‌شود).

د) 3 ساعت در هفته برای کلاس چهارم، قسم جنایات.

روش تدریس: 1- تعریف عنوان لغتاً و شرعاً و دلیل مشروعیت از کتاب و سنت و اجماع و قیاس، و حکمت مشروعیت با بیان ضرورت یا نیاز به مشروعیت آن یا تسهیلی که در جامعه به علت مشروعیت آن حاصل می‌شود و اشاره به مصلحتی که ایجاد می‌کند و یا مضرتی که دفع می‌کند.

2- توجه به مسائل اصولی هر باب، جدا سازی موارد مورد اتفاق و اختلاف، استدلال بر موارد مورد اتفاق، بحث، مناظره، استدلال و ترجیح بر مسائل مختلف فیه.

3- مسائل فرعی را به خود طلاب واگذارد تا به تجزیه و تحلیل بپردازند، مشکلات آنان را حل و به این که بخشی از سؤالات امتحان در آن قسمت خواهد بود توجه دهد.

تبصره - مدرس از مشغول شدن به مسائلی که کاربردی در جامعه ندارد و فقط به فرض عقلی قابل طرح است پرهیز کند.

مراجع: 1- روضة الطالبین للنووی. 2- الحاوی الکبیر للماوردی. 3 - فتح العزیز فی شرح الوجیز. 4- المجموع للنووی. 5- مغنی المحتاج و دیگر شروح منهاج.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

9- اصول فقه:

3 ساعت در هفته برای هر یک از کلاس‌های اول، دوم، سوم و چهارم، بر اساس کتاب المستصفی امام غزالی.

الف) مقرر کلاس اول: از اول کتاب تا اول اجماع با حذف مقدمه و تخفیف در مسائلی از بخش سنت که در مصطلح به آن پرداخته شده است.

ب)مقرر کلاس دوم: اجماع و اصول موهومه و امر و نهی.

ج) مقرر کلاس سوم: عموم و خصوص تا اول قیاس.

د) مقرر کلاس چهارم: از اول قیاس تا آخر کتاب.

روش تدریس: مدرس پس از آمادگی کامل موضوع را به صورت آزاد در کلاس مطرح کند، اقوال اصولیین را در مسأله عرضه بدارد، از طریق استدلال به مناقشه بگذارد و سپس ترجیح دهد، خواندن کتاب را به طلاب واگذارد و در صورت یافتن فرصت کتاب را سر کلاس تا جایی که ممکن باشد مدارسه کند، بر اصولی که آثار فقهی بر آن‌ها مترتب می‌شود تأکید کند و اصولی را که آثار عملی ندارد به صورت گذرا مرور کند. بهتر است چند مسأله را به عنوان تمرین بر اصل به معرض مناقشه طلاب بگذارد.

مراجع: 1- البرهان لإمام الحرمین. 2- المعتمد لابی الحسین البصری. 3- المحصول للرازی. 4- الإحکام للآمدی. 5- الموافقات للشاطبی.    6- اصول الفقه لأبی زهرة. 7- اصول الفقه لمحمد خضری بیک.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

10- قواعد فقه:

1 ساعت در هفته برای کلاس سوم.

مقرر: قواعد پنجگانه با بعضی فروع مهم آن و قواعد متفق علیها و استدلال و تفریع بر هر کدام، اما قواعد مختلف فیه فقط مذاکره گردد. مدرس سطح القای درس را به گونه‌ای تنظیم کند که بتواند در 25 ساعت درسی در طول سال موضوع را به پایان برد.

مرجع: الاشباه و النظائر سیوطی.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

11- سیاست شرعی:

1 ساعت در هفته برای سال دوم.

مقرر: کتاب الاحکام السلطانیه ماوردی تدریس و مذاکره گردد.

مراجع:1- الاحکام السلطانیة لأبی یعلی. 2- السیاسة الشرعیة لابن تیمیة.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

12- میراث:  

الف) 2 ساعت در هفته برای کلاس سوم، از اول مباحث ارث تا اول باب جد و اخوة.

ب) 2 ساعت در هفته برای کلاس چهارم، از اول باب جد واخوة تا آخر مباحث مربوط به ارث.

روش تدریس: 1- گفتن مقدمه‌ای مفصل مشتمل بر ضرورت تشریع میراث، بیان حقوقی که به آن تعلق می‌گیرد، حکمت مشروعیت آن و بیان اصول کلی ارث که بر روابط خانوادگی و تأثیرات مالی متبادل استوار است و در صورت امکان مقارنه با قوانین ارث در قانون وضعی و ادیان دیگر.

2- تدریس احکام ارث با برداشت مستقیم از کتاب و سنت و تحلیل هر حکم با بیان علت و حکمت آن.

3- وادار کردن طلاب به حفظ آیات مواریث در سوره‌ی نساء. از آیه‌ی 7 تا آیه‌ی 14 و آخرین آیه‌ی سوره و احادیثی که در این باب آمده است.

4- تفسیر و تدبر تفصیلی آیات مذکور.

5- مسائل خلافی رامطرح و با ارائه‌ی اقوال وادله‌ی و مناقشه هرکدام، به ترجیح بپردازد.

مراجع: 1- کتب تفسیر در مبحث آیات ارث. 2- ابواب فرایض از کتب مذکور در مراجع فقه و حدیث. 3- شروح رحبیه. 4- العذب الفائض شرح (عمدة کل فارض) و باب میراث از کتاب فقه زحیلی و المفصل للزیدان.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

13- مقاصد شریعت:

1 ساعت در هفته برای سال چهارم .

مراجع: 1- حکمة التشریع و فلسفته، جرجاوی. 2- مقاصد الشريعة، شاطبی. 3- مقاصد الشریعة، ابن عاشور. 3- الموافقات، شاطبی.     4- مقاصد الشريعة الإسلامية، يوسف العالم. 5- مقاصد الشريعة الإسلامية، زياد احمد حميدان.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

14- تاریخ تشریع:

مقرر: کتاب تاریخ الفقه الاسلامی محمد علی السایس تدریس گردد با بسط دادن مطالب آن همراه با تجزیه و تحلیل تاریخی از جریانات فقه و تکامل آن.

مراجع: 1- تاریخ التشریع الاسلامی شیخ محمد خضری بک.

2- الفکر السامی فی تاریخ الفقه الاسلامی محمد بن الحسن الحجوی.

3- التشریع و الفقه الاسلامی مناع القطان.

4- الاجتهاد و طبقات المجتهدین محمد حسن هیتو.

5- اجتهاد در مسیر تاریخ دکتر احمد نعمتی.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

15- ادیان و فرق:

1 ساعت در هفته برای کلاس دوم.

الف) مقرر نیمه‌ی اول: ادیان زنده موجود در دنیا را اعم از (یهودیت، نصرانیت، بودایی، هندو، کنفسیوس) مورد بررسی قرار دهد، به گونه‌ای که تاریخ به وجود آمدن و سیر گسترشی آن‌ها به اختصار گفته شود و مهمترین عقاید آن‌ها را بیان کند.

ب) مقرر نیمه‌ی دوم: فرقه‌های مختلف اسلامی، علل به وجود آمدن، گسترش و موقعیت جغرافیایشان را همراه با بیان مهمترین اعتقادات آنان که سبب تمایزشان با فرقه‌های دیگر می‌شود مورد بررسی قرار دهد. فهرست موضوعات بر اساس کتاب الادیان و الفرق شیبة الحمد می‌باشد.

مراجع: 1- الادیان و الفرق شیبة الحمد.2- الملل و النحل شهرستانی.3- الملل والنحل ابن حزم.4- الفرق بین الفرق بغدادی یا ترجمه‌ی آن تاریخ مذاهب اسلامی دکتر جواد مشکور.5- فرق الشیعه نوبختی.6- مقالات الاسلامیین أبوالحسن أشعری. 7- تاریخ المذاهب الاسلامیه أبو زهرة و دیگر کتب تاریخ ادیان و فرق. 8- الموسوعة الميسرة فی الأديان والمذاهب والأحزاب المعاصرة.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

16- تاریخ اسلام:

1 ساعت در هفته برای کلاس اول و 2 ساعت در هفته برای کلاس های دوم، سوم و چهارم.

الف) مقررکلاس اول: تاریخ تمدن.

ب) مقرر کلاس دوم: تاریخ دولت بنی‌امیه از ابتدا تا سقوط بر اساس کتاب محاضرات فی تاریخ الامم الاسلامیه تألیف محمد خضری بیک.

ج) مقررکلاس سوم: دوره‌ی اول بنی عباس تا سال 232 هـ.ق بر اساس همان کتاب.

د) مقررکلاس چهارم: باقیمانده‌ی تاریخ بنی عباس تا عصر حاضر و اشاره به اهمیت دولت عثمانی و سقوط آن در تاریخ معاصر.

مراجع:1- البدایة والنهایة لابن کثیر. 2- الکامل لابن الاثیر. 3- تاریخ الطبری. 4- کتاب‌های تاريخی دکتر محمد علی صلابی.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

17- تاریخ معاصر:

1 ساعت در هفته برای کلاس اول.

روش تدریس: مدرس اوضاع و احوال مسلمانان را از اول قرن بیستم به بعد و تقسیم‌هایی که بر آنان وارد شده است و نیز ریشه‌یابی علل آن‌ها را به اختصار مورد بحث قرار دهد و نقش مخرب مذاهب فکری، تهاجم فرهنگی و نظام‌های مخرب اجتماعی را توضیح دهد.

مراجع:1- حاضر العالم الاسلامی د. جمیل المصری. 2- حاضر العالم الاسلامی لوثروب ستودارد الامریکی.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

18- نحو و صرف:

3 ساعت در هفته برای هر کلاس، که باید 2 ساعت به درس نحو و 1 ساعت به درس صرف اختصاص یابد.

الف) مقررکلاس اول: نحو از اول الفیه تا اول باب ظن و أخواتها و صرف از اول باب تأنیث تا بیت «فعلی لوصف کقتیل و زمن» در جمع تکثیر.

ب) مقرر کلاس دوم: نحو از باب ظن و أخواتها تا اول باب اضافه و صرف از بیت «وفعل لفاعل و فاعله» در جمع تکثیر تا آخر باب تصغیر.

ج) مقرر کلاس سوم: نحو از اول باب اضافه تا اول تابع المنادا و صرف از اول نسبت تا اول تصریف.

د) مقرر کلاس چهارم: نحو از اول تابع المنادا تا آخر حکایت و صرف از اول تصریف تا آخر کتاب.

روش تدریس: مدرس از طلاب بخواهد تا ابیات الفیه را بر تابلو بنویسند، سپس آن‌ها را شرح دهد، شرح او در حدود ابن عقیل باشد و روی شواهد با اعراب تمرین کند. از طلاب بخواهد که اعراب ابیات الفیه را در منحة الجلیل بخوانند، سپس از بعضی بخواهد که ابیات الفیه را بخوانند تا مدرس تصحیح کند، از آنان بخواهد تا آن را برای باز پس دادن در جلسه‌ی آینده حفظ و آماده کنند. مراجعه به شروح الفیه مانند کتابهای أوضح المسالک و أشمونی به طلاب کلاس اول و دوم توصیه و طلاب کلاس سوم و چهارم را بدان وادارکند و حداقل در امتحان 5 نمره از 100 نمره را به این مراجعه اختصاص دهد و به طلاب ابلاغ کند.

مراجع: شروح الفیه ابن مالک.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

19- بلاغت:

بر اساس کتاب جواهر البلاغة سید احمد هاشمی.

الف) 2ساعت در هفته برای کلاس سوم، مقرر: باب معانی

ب) 2ساعت در هفته برای کلاس چهارم، مقرر: باب بیان و بدیع.

مراجع:1- اساس البلاغة للزمخشری.2- الایضاح للخطیب القزوینی.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

20- فقه اللغة:

1 ساعت در هفته برای کلاس چهارم.

مختصری از مطالب کتاب فقه اللغة صبحی صالح تدریس شود.

مراجع:1- فقه اللغة للثعالبی. 2- الافصاح فی فقه اللغة عبد الفتاح الصعیدی.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

21- ادب:

الف) 1 ساعت در هفته برای کلاس اول.

مقرر نیمه‌ی اول: نصوصی کوتاه از ادبیات عرب انتخاب شود و بیشتر بر تصحیحِ ترجمه تمرکز گردد.

مقرر نیمه‌ی دوم: ابیاتی از اشعار جاهلی مانند معلقه‌ی امرئ القیس، طرفة بن عبد، زهیر و دیگر معلقات انتخاب شود، لغات مشکل و صرف کلمات توضیح داده شود، ابیات کاملاً اعراب گردد، مناسبت نص و وجوه بلاغی آن روشن گردد و از طلاب خواسته شود ابیات مشروحه را حفظ کنند.

ب) یک ساعت در هفته برای کلاس دوم.

مقرر: کل قصیده‌ی «بانت سعاد»  در سطح شرح ابن هشام تدریس شده و حفظ آن از طلاب خواسته شود.

مراجع: 1- العصر الجاهلی للشوقی ضیف. 2- تاریخ آداب العرب صادق الرافعی. 3- شرح معلقات السبع الزوزنی. 4- تاریخ الادب العربی احمد الزیات.

<بازگشت به فهرست دروس>
 

22- مرجع شناسی و روش تحقیق و بحث:

1 ساعت در هفته برای کلاس اول

 

23<بازگشت به فهرست دروس>